વિશેષ પ્રતિનિધિ | DNA Live24 મુંબઈ: દુનિયામાં શાંતિનો સંદેશ આપનારા બે મુખ્ય ધર્મો એટલે યહૂદી (Judaism) અને ખ્રિસ્તી (Christianit...
વિશેષ પ્રતિનિધિ | DNA Live24
મુંબઈ: દુનિયામાં શાંતિનો સંદેશ આપનારા બે મુખ્ય ધર્મો એટલે યહૂદી (Judaism) અને ખ્રિસ્તી (Christianity). આ બંને ધર્મોના મૂળ એક જ છે, તેમનો પવિત્ર ગ્રંથ 'ઓલ્ડ ટેસ્ટામેન્ટ' (Old Testament) એક છે અને તેમની પવિત્ર ભૂમિ 'જેરુસલેમ' (Jerusalem) પણ એક જ છે. તેમ છતાં, ઈતિહાસના પાના ઉથલાવીએ તો આ બે ધર્મો વચ્ચે લોહિયાળ સંઘર્ષ જોવા મળે છે. આખરે આ ઐતિહાસિક સંઘર્ષ (Historical Conflict) નું કારણ શું હતું? ચાલો જાણીએ.
એક જ વૃક્ષની બે શાખાઓ, પણ રસ્તા અલગ
આ વિવાદની શરૂઆત પહેલી સદીમાં (1st Century) થઈ હતી. તે સમયે યહૂદી લોકો રોમન સામ્રાજ્ય (Roman Empire) ના શાસન હેઠળ હતા. તેઓ એક 'મસીહા' (Messiah/Savior) ની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, જે તેમને ગુલામીમાંથી મુક્ત કરે. જ્યારે પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્ત (Jesus Christ) આવ્યા, ત્યારે યહૂદી સમાજના એક વર્ગે તેમને 'મસીહા' માન્યા અને તેઓ આગળ જતા 'ખ્રિસ્તી' બન્યા.
જોકે, રૂઢિચુસ્ત યહૂદી ધર્મગુરુઓને (Orthodox Jews) આ માન્ય નહોતું. તેમનું માનવું હતું કે મસીહા કોઈ યોદ્ધા રાજા હશે, ઈસુ જેવા આધ્યાત્મિક ગુરુ નહીં. અહીંથી જ એક ધર્મના બે ભાગ પડ્યા.
'ઈશ્વરના હત્યારા' અને અત્યાચાર (Persecution)
ખરો સંઘર્ષ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ઈસુ ખ્રિસ્તને વધસ્તંભ પર ચડાવવામાં આવ્યા (Crucifixion). ત્યારબાદ સદીઓ સુધી યુરોપના ચર્ચ દ્વારા એવો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો કે ઈસુના મૃત્યુ માટે યહૂદી લોકો જ જવાબદાર છે. તેમને 'God Killers' (ઈશ્વરના હત્યારા) તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા.
આ નફરત (Anti-Semitism) ને કારણે મધ્યકાલીન યુગમાં યહૂદીઓ પર ખૂબ જ અત્યાચાર થયા:
તેમને મુખ્ય શહેરોમાં રહેવાની મનાઈ હતી.
તેમને 'ઘેટો' (Ghetto) નામની અલગ વસાહતોમાં રહેવું પડતું હતું.
ક્રૂસેડ્સ (Crusades) એટલે કે ધર્મયુદ્ધો દરમિયાન હજારો નિર્દોષ યહૂદીઓની કતલ કરવામાં આવી હતી.
હિટલર અને ઈતિહાસનો કાળો દિવસ (The Holocaust)
20મી સદીમાં આ નફરત ક્રૂરતાની હદ વટાવી ગઈ. બીજા વિશ્વયુદ્ધ (World War II) દરમિયાન એડોલ્ફ હિટલરે (Adolf Hitler) 60 લાખ યહૂદીઓને ગેસ ચેમ્બરમાં નાખીને મારી નાખ્યા. આ ભયાનક નરસંહારને 'હોલોકોસ્ટ' (Holocaust) કહેવામાં આવે છે. આ ઘટના માનવતા માટે આજે પણ એક કાળી યાદ છે.
બદલાવ અને મિત્રતાની શરૂઆત (Reconciliation)
આટલા મોટા વિનાશ પછી ખ્રિસ્તી જગત અને ચર્ચને આત્મચિંતન કરવું પડ્યું. 1965માં વેટિકને (Vatican) એક ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ જાહેર કર્યો અને સ્વીકાર્યું કે ઈસુના મૃત્યુ માટે આજના યહૂદીઓને દોષી ઠેરવવા તે ખોટું છે.
આજે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. પોપ જ્હોન પોલ બીજાએ યહૂદીઓને "મોટા ભાઈ" (Elder Brothers) કહીને સંબોધ્યા હતા. આજે અમેરિકા અને યુરોપના ઘણા ખ્રિસ્તી રાષ્ટ્રો ઈઝરાયેલ (Israel) ના સૌથી મોટા સમર્થક છે.
નિષ્કર્ષ
ઈતિહાસ સાબિત કરે છે કે ધર્મના નામે થયેલી નફરત માત્ર વિનાશ લાવે છે. આજે યહૂદી અને ખ્રિસ્તી બંને ધર્મો ભૂતકાળની કડવી યાદો ભૂલીને 'સંવાદ' (Interfaith Dialogue) અને સહયોગના માર્ગે ચાલી રહ્યા છે, જે વિશ્વ શાંતિ (Global Peace) માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.
COMMENTS